جراحی ظریف بر تن شاهکار سلجوقی اصفهان

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مرکزاصفهان؛ امیر کرم زاده گفت: عملیات تخصصی مرمت، استحکام بخشی و تثبیت گنبد تاریخی تاج الملک در مجموعه میراث جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان به مراحل پایانی خود نزدیک شد، طرحی راهبردی که با تکمیل بخش بیرونی آن، داربست های کارگاه مرمت پس از حدود 4 سال برچیده می شوند تا جلوه اصیل این شاهکار معماری ایرانی-اسلامی بار دیگر نمایان شود.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان ادامه داد: عملیات مرمت گنبد تاج الملک از اولویت های راهبردی این اداره کل است. برای مرحله نهایی پوسته بیرونی، بیش از 35 میلیارد ریال هزینه از محل اعتبارات سال های 1403 و 1404 تخصیص داده شد که با پایان عملیات بندکشی، استحکام بخشی جداره ها، تعویض و تثبیت آجر ها و حفاظت سازه ای، سازه داربست های حفاظتی که حدود 4 سال گنبد را احاطه کرده بود، به طور کامل جمع آوری می شود تا منظر بصری این اثر جهانی احیا شود.

کرم زاده با اشاره به طرح های جاری در بخش داخلی افزود: همچنین برای مرمت پوسته داخلی، اعتباری معادل 15 میلیارد ریال از محل اعتبارات سال 1404 در حال هزینه است. با توجه به اهمیت این اثر جهانی، امیدواریم با تخصیص به موقع اعتبارات در سال جدید، عملیات اجرایی پوسته زیر گنبد نیز با موفقیت به اتمام برسد و به زودی شاهد جمع آوری داربست های داخلی و نمایان شدن شکوهِ تمام عیار این اثر نیز باشیم.

امید علی صادقی سرپرست پایگاه میراث جهانی مسجد جامع اصفهان نیز در تشریح جزئیات فنی و دشواری های اجرایی این عملیات مرمتی گفت: اجرای این عملیاتِ فنی و ظریف توسط استاد نعمت مسعودی، از مرمتگران برجسته و پیمانکاران توانمند، و با حساسیت علمی و نظارت دقیق کارشناسان پایگاه و دفتر فنی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان انجام می شود.

سرپرست پایگاه میراث جهانی مسجد جامع اصفهان در خصوص عملیات اجرایی ظریف مرحله یک در پوسته داخلی که حدود یک ششم از مجموع سطح گنبد را شامل می شود، ادامه داد: در این بخش، کار ما بیشتر به یک جراحی دقیق شباهت داشت. فرآیند ما شامل گرته برداری و مستندسازی دقیق پیش از مداخله، جمع آوری قطعات و سپس غوطه ور کردن نقش مهر ها و بند ها در محلول های حفاظتی به منظور تثبیت شیمیایی است. پس ازاین مرحله، قطعات آسیب دیده با تکنیک های دقیق مرمتی، بهسازی و تکمیل شده و با همرنگ سازی تخصصی، مجدداً در جای اصلی خود نصب می شوند تا ضمن پایداری سازه ای، یکپارچگیِ بصری اثر نیز باهدف صیانت پایدار از میراثِ ارزشمند سلجوقی و بازگرداندن شکوه بصری به گنبد تاج الملک انجام شود.

گنبد تاج الملک معروف به گنبد شمالی یا خاکی مسجد جامع عتیق اصفهان، در سال 481 هجری قمری به فرمان تاج الملک خسرو فیروز شیرازی، رقیب خواجه نظام الملک طوسی، بناشده است. این اثر کم نظیر، به عنوان یکی از بی نقص ترین سازه های تک پوسته آجری جهان اسلام ازنظر محاسبات ریاضی، تعادل هندسی و ظرافت های مقرنس و آجرکاری سلجوقی شناخته می شود و نمادی درخشان از اوج مهندسی معماری سنتی ایران به شمار می رود.